HomeActueelErdogans haattaal en haar gevolgen voor de Joodse gemeenschap in Turkije

Erdogans haattaal en haar gevolgen voor de Joodse gemeenschap in Turkije

Publicatiedatum: 23 jul. 2014

Introductie

Als lid van de commissie buitenlandse zaken en voorzitter van de Israëldelegatie heb ik de afgelopen jaren tijdens parlementaire debatten regelmatig aandacht gevraagd bij de Europese Raad en Europese Commissie voor de sterk verslechterde relaties tussen Turkije en Israël. Tegelijkertijd agendeerde ik de bestrijding van het vigerende antisemitisme in Turkije, immers een toetredingsland van de Europese Unie. Deze inzet gebeurde in nauwe samenwerking met “insiders”.

Tegen de achtergrond van de huidige Israëlische militaire operatie tegen de rakettenregen van Hamas vanuit de Gazastrook beleeft de minuscule Joodse gemeenschap in Turkije weer angstige dagen van collectieve intimidatie door opruiende woorden en daden. Ik legde een “insider” een vijftal vragen voor.

Vragen/Antwoorden

1 Hoe ziet u de rol van premier Erdogan in de anti-Israëlische protesten en rellen van de afgelopen dagen, gelet op Erdogans opruiende speeches en zijn beschuldiging van “genocide” aan het adres van Israël?

“Ik houd premier Erdogan direct verantwoordelijk voor deze gebeurtenissen. Zoals u weet, gaan de Turken op 10 augustus hun stem uitbrengen voor een nieuwe president. Deze factor telt ook mee. Door Israël te kritiseren stijgt Erdogans populariteit. Zijn speeches oefenen veel invloed uit. Hij vergeleek Israël met Hitler. Treurig genoeg worden alle Joden in zijn redevoeringen over één kam geschoren. Inclusief de Joden die in Turkije wonen of elders in de diaspora.”

2. Ondertussen uitte Bulent Yildirim, erkend “hulpverlener” aan Hamas, op de Turkse televisie, dreigementen tegen zijn Joodse medeburgers. Zo “zouden de Turkse Joden de acties van Israël duur betalen” en “Joodse toeristen zouden niet het lef moeten hebben naar Turkije te reizen”. Vanaf de eerste dagen van de Gaza-operatie beschuldigde Yildirim de Turks-Joodse gemeenschap ervan gemene zaak te maken met Israël.

“Als leider van een humanitaire hulporganisatie opereert Bulent Yildirim onder het gezag van de regering. Informeel natuurlijk. Zij bedreigen het Turkse Jodendom. Dat jaagt de leden van de Joodse gemeenschap schrik aan. Volgens de krant Milliyet is Bulent Yildirim nu met een nieuw project tegen Israël bezig. Na zijn vergeefse poging om de zeeblokkade van Gaza te doorbreken (Mavi Marmaravloot in 2010) wil hij een nieuw front tegen Israël openen op de Golanhoogte. Naar verluidt wil hij met een bende “menselijke schilden” de Israëlisch-Syrische grens met geweld doorbreken. Ik hoop dat deze waanzinnige zijn doel niet bereikt.”

3 Welke rol vervullen de Turkse media tijdens het Israëlische offensief contra de Palestijnse terreurorganisatie Hamas? Op de voorpagina van de vrijdageditie van 18 juli van het pro-regeringsblad Yeni Safak stond naast de foto van een Israëlische soldaat de tekst afgedrukt “De moordenaars zijn in Gaza”. Zijn er soms ook Turkse media/sociale media die evenwichtiger berichten?

“Treurig genoeg bekijkt ook de oppositiepers de situatie slechts vanuit Palestijns perspectief. Zij negeert eenvoudigweg de rakettenregen die neerdaalt op Israëlische huizen. De media, of zij nu pro regering zijn, een middenkoers varen of anti Erdogan zijn, staan allemaal een harde anti-Israëlische lijn voor. Zij maken van het conflict een humanitaire kwestie. In mijn opinie zijn de sociale media zelfs nog erger. Twitter is de echte spiegel. Er circuleert een trendlijstje. De strijd tussen Israël en Hamas staat stijf bovenaan. Sommige twitterberichten zijn ronduit racistisch. Zij prijzen Adolf Hitler. En als er meer genuanceerde, gebalanceerde twitters doorsijpelen, krijgen die onmiddellijk het etiket van “zionisten” opgeplakt.”

4 In een open brief riep vorige week de Turkse journalist Faruk Kose premier Erdogan op van de opperrabbijn in het land openlijke excuses te eisen voor de doden in Gaza. Hoe ondergaat de weerloze Joodse gemeenschap deze excessieve druk? Gaan ook de resterende Turkse Joden soms de koffers pakken?

“Dit is een cruciale vraag. Laten we allereerst rekening houden met het feit dat het Turks-Joodse rabbinaat geen politiek lichaam is. Het hoeft derhalve geen condoleantie aan te bieden of een veroordeling uit te spreken. Echter, het rabbinaat kon de druk niet weerstaan en gaf een verklaring uit waarbij leed werd betuigd voor ieder slachtoffer van het conflict.

De brief van Faruk Kose toont duidelijk aan dat moslim Turken Joodse Turken niet als landgenoten beschouwen. Zij zien hen als potentiële Mossadagenten die loyaal zijn aan Israël en niet aan Turkije. Veel Joden zijn teleurgesteld over deze situatie. De meesten van hen verruilen Turkije derhalve voor Israël, het Verenigd Koninkrijk, de VS en Canada.”

5 Ronduit shockerend vond ik de antisemitische twitterberichten die de populaire Turkse zangeres Yildiz Tilbe vorige week verspreidde. Zij sprak na een loflied op Hitler de wens uit dat met Allahs hulp de moslims “het einde van deze Joden” zouden voltooien. De Joodse gemeenschap in Turkije veroordeelde de haattaal van Tilbe en vroeg excuus. Die kwam niet. Integendeel, de zangeres kreeg openlijk bijval van de burgemeester van Ankara. Wat is uw reactie op Tilbe’s twittergedrag?

“Eerlijk gezegd genoot ik tot voor kort wel van Yildiz Tilbe. Het komt mij voor dat zij jammerlijk genoeg eveneens de controle over zichzelf verloor en meedeinde met de antisemitische golf die thans de sociale media heen en weer schudt. Ik denk dat de steun van mensen aan Tilbe belangrijker is dan haar statements. Het is triest, maar waar dat de sociale media bol staan van zulke verwerpelijke stellingnames. En ja, dan Melih Gökcek, de burgemeester van Ankara. Een schandelijk personage. Verder commentaar overbodig!”

Brussel, 22 juli 2014

Bas Belder, eurofractie ChristenUnie/SGP