HomeActueelEuropese (zelf)misleiding in nucleair dossier Iran

Europese (zelf)misleiding in nucleair dossier Iran

Publicatiedatum: 1 mrt. 2015

Lang, te lang, prijkte het gevaarvolle nucleaire programma van Iran niet op de agenda van het Europees Parlement. Wonderlijk, want Brussel zit het cruciale internationale overleg met Teheran voor. Bovendien nemen drie EU-lidstaten (Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland) naast de VS, Rusland en China aan deze langdurige onderhandelingen deel. Maar zie, in de eerste week van februari 2015 praatte een betrokken Europese diplomate de commissie buitenlandse zaken bij. Haar voorstelling van zaken is ronduit misleidend. Een reconstructie met het vreeswekkende vooruitzicht van een slecht akkoord ofwel Iran als atomaire drempelstaat.

Mogen we de Europese diplomatie geloven dan heeft de internationale gemeenschap door de combinatie van sancties en engagement tegenover Iran een groot succes geboekt. Niet alleen dwongen ze de Iraniërs opnieuw aan de onderhandelingstafel, maar “stopten” zelfs “het Iraanse nucleaire programma”.

Deze zienswijze vraagt om twee kanttekeningen. Hoe rationeel is het om een effectief diplomatiek drukmiddel (stringente economische sancties) tegenover het ayatollahregime thans in een gecombineerde Amerikaans-Europese stellingname volledig uit handen te geven onder het bizarre motto “geef de diplomatie een kans”? Eigen falen, en dat al 12 jaar, blijft hierbij buiten schot, terwijl realistische voorstanders van het sanctiewapen  “oorlogsstokers” gaan heten.

Ronduit stuitend is ook de voorstelling van een “stopzetting” van het Iraanse nucleaire programma. De Israëlische Iranexpert dr. Emily Landau laat van deze loze bewering weinig heel. Zij wijst er bijvoorbeeld op dat Teheran gewoon doorgaat met de ontwikkeling van geavanceerde centrifuges, noodzakelijk voor de verrijking van uranium. Tegelijktertijd negeert de internationale gemeenschap de hardnekkige weigering van Iran opheldering te verschaffen over de militaire dimensies van zijn kernenergieprogramma. En passant werkt het Iraanse bewind op volle kracht aan de ontwikkeling van ballistische raketten (dragers van kernkoppen!). Deze raketten mogen van Opperste Leider Khamenei onder geen beding deel uitmaken van het internationaal overleg.

Landau is klip en klaar over de lopende nucleaire onderhandelingen met Iran: er is slechts één partij die tot dusverre strategische concessies heeft gedaan en dat is de internationale gemeenschap. Hoe kan dat nog een “good deal” ofwel goede overeenkomst opleveren. 

Toch wil de Europese diplomatie wel deze indruk wekken. Zij gaat daarbij zelfs zover om de Opperste Leider van de Islamitische Republiek Iran, ayatollah Khamenei, als “een positieve kracht” af te schilderen. De Revolutieleider verdedigt immers het Iraanse onderhandelingsteam tegen de “hardliners” in eigen gelederen.

Deze Europese verdediging van Khamenei wekt terecht de hoon op van Israëlische zijde: Khamenei is allesbehalve een positieve kracht. Hij is juist een extreem negatieve kracht! Heeft de Europese diplomatie soms geen weet van het feit dat Khamenei op regelmatige basis de ‘oplossing voor Israël’ ziet in de vernietiging van de Joodse staat? En heeft diezelfde Europese diplomatie blijkbaar evenmin oog voor de destructieve rol van het Iraanse regime zowel binnens- als buitenlands? Is Brussel er zich wel van bewust dat Teheran zijn spierballen laat rollen in de regio en inmiddels de facto controle uitoefent over Jemen, Syrië en Libanon?

Over de “positieve opstelling” van Khamenei tekent een insider als prof. Meir Litvak (Universiteit van Tel Aviv) nuchter aan dat Khamenei inderdaad het Iraanse onderhandelingsteam heeft verdedigd tegen conservatieve opponenten in eigen land, maar dat de Opperste Leider in één adem buitengewoon harde voorwaarden heeft verbonden aan een nucleair akkoord. Daarenboven heeft Khamenei zich uitermate pessimistisch uitgelaten over de vooruitzichten op zo’n overeenkomst gegeven de opstelling van het Westen. En ook al zou een nucleair akkoord tot stand komen, dan kan er van een werkelijke toenadering tussen Iran en de VS geen sprake zijn, aldus de Opperste Leider. Dat alles heet naar Brussels diplomatiek taalgebruik dus “een positieve kracht”.

Aan Israëlische zijde wordt er ook met bijtende spot gereageerd op de Europese veronderstelling dat een nucleair akkoord de mensenrechtensituatie in Iran zal verbeteren. “Waar halen ze dat vandaan in Brussel? Worden er soms homosexuelen in het openbaar opgehangen omdat er nog geen nucleair akkoord is?”

Gelet op de onheilspellende ontwikkelingen in de oostelijke Oekraïne is er nog een Europese inschatting van het nucleair overleg die grote vraagtekens oproept: binnen het onderhandelingsteam van de internationale gemeenschap onderscheidt Rusland zich door “een zeer constructieve rol” te blijven spelen.

Over die allesbehalve “zeer constructieve rol” van Rusland in het Midden-Oosten stelde ik aan de Hoge Vertegenwoordiger van de EU, Federica Mogherini, al in de januarizitting van het Europees Parlement een blijkbaar onwelkome vraag. Toentertijd kreeg ik simpelweg geen antwoord. Dat ligt er nu wel in Brussel. Opnieuw een geval van Europese misleiding en zelfmisleiding ineen.

Wie wil weten welke rol Rusland werkelijk speelt op het letterlijke strijdtoneel van het Midden-Oosten raadplege de uitstekende analyse van Brandon Friedman “Russia’s Leverage in the Middle East” (Ruslands macht/invloed in het Midden-Oosten) in Tel Aviv Notes van 11 januari 2015. Het was de bijdrage van Friedman ook die mij aanleiding gaf de Hoge Vertegenwoordiger aan de tand te voelen.

Waarom?  Friedman toont heel concreet aan dat dankzij de gestegen macht en invloed van Rusland in het Midden-Oosten in de afgelopen zes maanden het Kremlin internationaal gezien allesbehalve in een isolement verkeert vanwege westerse sancties (conflicthaard Oekraïne) en gekelderde olieprijzen. Juist door de aanhalen van de energiebanden met twee regionale sleutelspelers (Turkije en Iran) versterkte Poetin zijn diplomatieke positie aanzienlijk tegenover het westerse kamp. En hield Rusland ook niet Irans Syrische bondgenoot, het Assad-regime, financieel en militair overeind?! Moskou en Teheran spelen tot en met het Iraanse nucleaire programma onder één hoed.

In het Iraanse nucleaire dossier stapelen de VS en de EU in eendrachtige samenwerking de ene (zelf)misleiding op de andere. Met als ultieme zelfmisleiding de idee dat een volstrekt onbetrouwbaar Iraans regime als nucleaire drempelstaat nog tijdig van het bezit van atoomwapens kan worden afgehouden. Alsof de vernietiging van de Joodse staat geen vast bestanddeel is van de officiële staatsdoctrine van de Islamitische Republiek Iran. Alsof er geen Shoah heeft plaatsgevonden op Europees grondgebied.

Bas Belder, lid Europees Parlement/vice-voorzitter Israëldelegatie

Gepubliceerd in maartnummer Christenen voor Israël