29 mei 2026

Zet alles op alles om antisemitisme op universiteiten te bestrijden

Donderdag 28 mei organiseerde SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen een conferentie over antisemitisme op universiteiten. In heel Europa, en daarbuiten, een groot probleem: de samenwerking met Israëlische partners wordt stopgezet, academici die zich uitspreken krijgen te maken met bedreigingen en Joodse studenten zijn niet veilig tussen alle demonstranten en bezettingen op de campus. Bovendien lijken deze zorgen onvoldoende serieus te worden genomen. 

Bert-Jan Ruissen deed tijdens de avond de oproep om lef te tonen: universiteitsbesturen moeten eindelijk de invloed van Hamas weren van de campus, de veiligheid van Joodse studenten garanderen en de samenwerking met Israëlische partnerinstellingen hervatten. 

Plaatsvervangend ambassadeur van Israël in Nederland, Yaron Wax, ziet dat intimidatie in de academische wereld inmiddels wordt getolereerd. “De dialoog is juist belangrijk, daarom mag niet één kant van het verhaal het zwijgen worden opgelegd. Bovendien schaadt deze houding ook Nederlandse burgers. Er is bijvoorbeeld een belangrijk kankeronderzoek stopgezet vanwege de samenwerking met Israël.”

Holocaustonderzoeker Amanda Kluveld vindt het kwalijk dat universiteitsbesturen niet worden aangesproken op wat er op hun campussen gebeurt. Ze wees erop dat het op universiteiten allang niet meer draait om de kerntaak: onderwijzen en onderzoeken. 

“Vrijheid van meningsuiting is de zuurstof van een universiteit. Maar antisemitisme is de koolstofmonoxide die het verstikt,” benoemde Ralph Pais, ambassadeur van de European Jewish Association. Universiteiten bepalen nu wie er welkom zijn in het academische debat: dat is ideologische selectie en geen academische vrijheid. Volgens Pais moeten antisemitische incidenten op de universiteit worden gemeld en gedeeld. Het is kwalijk dat er geen meldpunt is voor Joodse studenten.

Een Joodse studente sprak de aanwezigen toe over de situatie op de universiteit. “We moeten eerst kijken of een ruimte wel veilig is, voordat we onszelf kunnen tonen of uitspreken dat we Joods zijn. Maar wat is pijnlijker? De haat tegen ons, of het gevoel dat niemand je wilt helpen?”

panel

In het panel namen ook Milos Boksan (student RU Nijmegen), Raouf Leeraar (Israel Allies Foundation), Diederik van Dijk (Tweede Kamerlid SGP) en Bert-Jan Ruissen deel. 

Van Dijk: “Er zijn genoeg instrumenten voor universiteiten om op te treden, maar de gereedschapskist moet wel gebruikt worden. Dáár schort het aan!”

Leeraar: “Maar één middel werkt, en dat is de geldkraan van universiteiten dichtdraaien. Dat zien we ook in de Verenigde Staten.”

Ruissen: “EU-subsidies, zoals via Horizon Europe, moeten stopgezet worden als universiteiten Jodenhaat niet aanpakken. Er moeten grenzen worden gesteld met stevige maatregelen.”

Boksan: “Ook de inschrijving van activistische studenten moet worden stopgezet. Universiteiten hebben al veel toegegeven: bezettingen gaan door, samenwerkingen zijn opgezet. Maar toegeven werkt niet. Weer dus deze studenten!”

appel

Voorzitter van SGP-Jongeren, Johan Roodnat, deed een appel op alle aanwezige studenten. Hij riep hen op om alert te zijn, zich uit te spreken tegen antisemitisme op de campus en Joodse medestudenten op te zoeken en te ondersteunen. 

In zijn slotwoord deed gastheer Bert-Jan Ruissen de oproep aan overheden en universiteiten om het goede voorbeeld te geven: kies voor dialoog in plaats van boycot. Maar geef haat en de invloed van Hamas géén plaats. Verder gaf hij aan dat ook de EU  zich veel assertiever moet opstellen in de strijd tegen antisemitisme. Organisaties die sympathiseren met Hamas, belangrijke aanjagers van de protesten op universiteiten, zoals Samidoun, moeten zo snel mogelijk op de Europese lijst van terroristische organisaties worden geplaatst. Tot slot deed hij een beroep op de aanwezige studenten: steun je Joodse medestudenten.