Column Bert-Jan Ruissen in De Waarheidsvriend

Bij de koffie ontstaan soms de beste gesprekken. Onlangs was ik op bezoek bij jonge koffie-ondernemers in Gouda. Eén van hen vertelde over zijn bezoek aan het Corrie ten Boom-huis in Haarlem. U kent Corrie ten Boom vast als de dappere verzetsstrijder en evangeliste. Daar hoorde hij het motto dat volgens de rondleidster heel goed bij haar paste over haar manier van evangeliseren: “desnoods met woorden”.

Of ze het zelf ook zo noemde, weet ik niet. Het maakt wel duidelijk dat ze met haar levensstijl wilde getuigen van Gods goedheid. Zelfs toen ze in een concentratiekamp van de nazi’s niet vrijuit over haar geloof kon spreken, bleef ze spreken door haar levenshouding.

Eenzelfde gedachte wordt vaak verbonden aan Franciscus van Assisi: ‘verkondig het evangelie te allen tijde, en gebruik desnoods woorden’. Of deze citaten nu letterlijk zijn uitgesproken of niet, de boodschap is helder: woorden en daden horen bij elkaar.

Dat was ook onze conclusie aan de koffietafel. Je geloof uitdragen gebeurt niet alleen met woorden, en niet alleen met daden. Een overtuigend leven kan inspireren, een goed gekozen woord kan richting geven — maar juist samen versterken ze elkaar.

Die combinatie zag ik ook terug bij de ondernemers in Gouda. Vanuit hun geloof waren zij koffie gaan importeren van vijf arme boeren in Sri Lanka. Inmiddels is hun bedrijf uitgegroeid tot een netwerk van honderden boeren. Ze investeren in kerken, scholen en watervoorzieningen — en daarmee in hele gemeenschappen. Hun werk spreekt, maar hun motivatie evenzeer.

Het zette me aan het denken over Europa. Wat laten wij zien in woord én daad? De Europese Unie heeft recent handelsvoordelen met onbepaalde tijd verlengd voor de allerarmste landen via het ‘Everything But Arms’-programma: tariefvrije import van alles behalve wapens. Dat is een krachtig gebaar.

Maar het kan beter. Als het gaat om geloofsvrijheid, bijvoorbeeld voor christenen in sommige landen, blijft Europa vaak opvallend stil. Juist daar zouden woorden het verschil kunnen maken.

Soms mag Brussel best wat meer dominee zijn en wat minder koopman.

Desnoods met woorden.

Deze column van SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen verscheen in mei 2026 in De Waarheidsvriend.