Roelof Bisschop in overtreding? Die Nederlandse boycot lijkt juridisch zelf niet in de haak

Roelof Bisschop maakte de tongen los met een mogelijk strafbare aankoop van geboycotte wijnen. Maar de Nederlandse regering zit met deze boycot zélf fout, betoogt Bert-Jan Ruissen, Europarlementariër namens de SGP. Een EU-land mag namelijk alleen onder strikte voorwaarden eigen handelsvoorwaarden opleggen.

Hoe twee flessen wijn voor ophef zorgen! Voormalig SGP-Kamerlid Roelof Bisschop meldde dat hij nog gauw twee flessen uit Israël had gekocht: één dag nádat Nederland de verkoop verbood van producten uit betwiste gebieden in Israël.

Roelof Bisschop wilde zo discussie uitlokken over het verbod, dat hij discutabel vindt.

En die discussie ontstond ook: het oud-Kamerlid kreeg een aanklacht aan zijn broek van activisten die de betwiste gebieden willen boycotten. Vele media schreven over zijn actie.

Zo wist Bisschop met zijn actie heel wat tongen in beweging te brengen en ondertussen heeft hij inhoudelijk natuurlijk helemaal gelijk. Want de ingestelde boycot is inderdaad zeer aanvechtbaar.  

Boycot is contraproductief
Om te beginnen omdat Nederland met deze boycot zeer onterecht alle Joodse activiteiten in de betwiste gebieden als ‘illegaal’ beschouwt.

Feitelijk zegt Nederland hiermee dat alle Joden moeten vertrekken uit het land waar in de tijd van het Oude Testament al Joden woonden. Een verwerpelijk standpunt. 

Bovendien is de boycot ⁠contraproductief. Het treft zowel Jood als Palestijn. Je brengt geen vrede in dat gebied door het economisch lam te leggen. We moeten juist vreedzaam samenleven tussen Jood en Palestijn bevorderen door te investeren in dat gebied.

Verkoopverbod is strijdig met EU-beleid
En nóg een argument: het Nederlandse verkoopverbod is vrijwel zeker strijdig met EU-afspraken over handel. Nederland heeft de eigen handelspolitiek al lang geleden overgedragen aan de EU.

Het is nu Brussel dat handelsakkoorden sluit namens Nederland en alle andere EU-landen. Zo zijn we gebonden aan de EU-akkoorden met Canada, India, Australië en noem maar op.

Bijzonder vreemd om dan achter de rug van de EU-onderhandelaars op eigen houtje de verkoop van bepaalde producten te verbieden. Toch doet Nederland dat. En eerder al Ierland.

Schriftelijke vragen aan de Europese commissie7
Mag dat juridisch? Om dat klip en klaar te krijgen heb ik al eerder schriftelijke vragen gesteld aan de Europese Commissie. 

De EU-commissaris Maroš Šefčovič (Handel) draaide in zijn antwoorden, zoals wel vaker gebeurt, omzichtig om de hete brij heen. Maar hij liet wel weten dat lidstaten alleen onder strikte voorwaarden eigen handelsbeperkingen mogen opleggen.

Wat die voorwaarden precies zijn, blijft vooralsnog onduidelijk en nog onduidelijker blijft of Nederland zich daaraan houdt. 

Onlogisch
In de praktijk gaat dit verkoopverbod helemaal niet werken. Ga maar na hoe onlogisch dit verbod uitpakt: als ik een dergelijke fles wijn koop in Nederland, is de winkelier strafbaar. Maar diezelfde wijn mag ik wel kopen in Brussel en dan meenemen naar Nederland.

Bestellen bij een webshop net over de grens mag ook. Dan wordt de wijn zelfs keurig thuisbezorgd.

En hoe kan de politie eigenlijk controleren of een product komt uit verboden gebieden? Daar werkt Israël uiteraard niet aan mee. 

Juridisch discutabel
Het verkoopverbod is dus een onuitvoerbaar en juridisch discutabel besluit van de regering-Jetten. Ik neem aan dat het waarschijnlijk meer symbolisch was bedoeld, als handreiking naar pro-Palestijnse activisten van de BDS-beweging. 

Maar dan zou ik onze premier toch adviseren er nog eens goed over na te denken.

Wil dit kabinet echt uitstralen dat er voor Joden geen plek is in de betwiste gebieden? In het oude centrum van Jeruzalem? In Judea en Samaria? Want dat is wat ze doet met dit boycotbesluit. Dat kan toch niet waar zijn!

En kijk ook naar de gevolgen die heeft voor onze relatie met Israël. Inmiddels heeft Israël enkele Nederlandse diplomaten het land uitgezet als tegenmaatregel. Nogal een diplomatiek gezichtsverlies voor Den Haag, lijkt me.

Eenzijdig
Al met al heeft het besluit een hoog anti-Israël gehalte. Terwijl het hele conflict in het Midden-Oosten veel ingewikkelder en problematischer is dan de verkoop van producten uit bepaalde gebieden.

Roelof Bisschop zit dus goed en de Nederlandse regering zit dus fout in deze kwestie, denk ik. Wat mij betreft moet dat eigengereide Nederlandse verkoopverbod snel van tafel. Desnoods moet de Europese Commissie ingrijpen. 

Stop met boycotten van Israël!